Listopad 4

LEŚNICY W OFLAGU II B ARNSWALDE W PUBLIKACJI TOMASZA SKOWRONKA*

1.Wspomnienie z Oflagu II B (Ppor. Piotr Szymonis – Szymanowski)
… Koło nasze liczyło kilkudziesięciu członków. Dokładnej liczby nie pamiętam, była ona jednak zmienna, co wynikało ze stale powiększającego się stanu liczebnego obozu. W pamięci mej pozostały nazwiska tylko kilkunastu członków Koła ( inż. Edward Paprzycki, inż.Bolesław Kosmal, inż. Kazimierz Pelczar, inż. Mieczysław Ansion, inż. Zbigniew Wyszyński, inż. Zygmunt Piątkowski, inż. Maksymilian Kreutzinger, inż. Konrad Wolanin, inż. Stanisław Kozakiewicz, inż. S. Gromadzki, inż. I. Woźniak, inż. Jerzy Małuszyński, dr Tadeusz Perkitny, inż. A. Kamocki) Jednym z przejawów cechujących naszą leśną gromadkę była prawdziwa koleżeńskość oraz uczynność i solidarność.Cecha ta miała szczególnie duże znaczenie dla tych kolegów, których stan zdrowotny, w wyniku odniesionych ran i przeżyć moralnych, pozostawiał wiele do życzenia, zwłaszcza w pierwszych miesiącach naszego pobytu w obozie, kiedy tu panował głód, a paczki żywnościowe nie nadchodziły. Jednym z „ podopiecznych” byłem ja ( moja waga w marcu 1940 r. – 47,5 kg.).Z moich wspomnień z tego okresu chciałbym przytoczyć jeszcze jeden znamienny szczegół. Komendantem obozu Oflag II B był płk. v. Löbecke, a mężem zaufania płk. Rudolph Kalensky – z pochodzenia Czech. Otóż w lecie 1940 r. komendant obozu za pośrednictwem
płk. Kalenskyego zaproponował nam leśnikom zwolnienie z obozu i wyjazd do pracy w naszym zawodzie w Generalnej Guberni. Na propozycję tę odpowiedzieliśmy milczeniem. W następstwie tego wzywano nas pojedynczo do komendy obozu, gdzie nas fotografowano i wręczano każdemu specjalną ankietę do wypełnienia i podpisania, przy czym zezwolono nam na dokonanie tej czynności w bloku koszarowym. Na zebraniu, któremu przewodniczył inż. Konrad Wolanin, zapoznaliśmy się dokładnie z treścią poszczególnych pytań zawartych w ankiecie. Było ich około 30, a dotyczyły m.in. takich zagadnień jak : gospodarka leśna w Polsce przed 1939 r., osobiste zainteresowania i specjalność zawodowa każdego z nas, a na końcu ankiety widniała deklaracja o lojalnej współpracy z Niemcami. Odmówiliśmy wszyscy proponowanej nam za taką cenę „ wolności” i zwróciliśmy Komendzie obozu blankiety nie wypełnione. To, co później nastąpiło, można określić jako jedno pasmo szykan i różnorodnych złośliwości. Toteż pewnej ulgi doznałem, gdy 17 września 1940 r. ok. 1 000 oficerów z IV bloku przeniesiono do obozu jenieckiego w Woldenbergu ( Oflag II C), a w rzędzie tych ja oraz koledzy inż. E. Paprzycki i inż. Piątkowski. Pozostali jeńcy zostali przetransportowani do innych obozów.

2.Listy członków „leśnych kół zainteresowań” wg Tomasza Skowronka
Koło Leśników
ppor. Ansion Mieczysław
kpt. Brzeziński Józef
prof. Grochowski Wiesław
ppor. Gromadzki Jan
Władysław Gromadzki
S.Kamocki
ppor. Kański Andrzej
ppor. Kosmal Ludwik
ppor. Kreutzinger Maksymilian
ppor. Maciejowski Zygmunt
Małaszyński Jerzy
ppor. Olszański Jan
ppor. Olszewski Zygmunt
ppor. Paprzycki Edward ( prof.)
ppor. Pelczar Kazimierzppor. Piątkowski Zygmunt
ppor. Szymonis – Szymanowski Piotr
ppor. Tyrakowski Wojciech
ppor. Wojciechowski Bronisław
Wolanin Konrad
Woźniak J.
ppor. Wyszyński Zbigniew

Koło łowieckie
ppor. Bóbr Jan
ppor. Butrym Jerzy
por. Dehnel August
ppor. Dobrski Andrzej ( Jerzy)
ppor. Gromadzki Jan Władysław
ppor. Gwóźdźpor. Kurcz Józef
płk. Morawski Witold
ppor. Olszański Jan
por. Ratyński Tadeusz
płk. Rozwadowski Władysław
rtm. Siedleckipłk. Skwarczyński
por. Straburzyński Michał
rtm. Woźniak
por. Załęski Jan
por. Zdanowicz
por. Żółtowski

3.Kilka życiorysów

ppor. Kański Andrzej
Leśnik Oficer rezerwy WP. Urodził się w 1920 r. w Warszawie. Zmobilizowany w 1939 r. Brał udział w bitwie nad Bzurą. Po kapitulacji SGO Polesie przebywał w niewoli niemieckiej min. w Oflagu II B Arnswalde. Po wojnie w 1952 r. pracownik RLP Sobieszów, nadleśnictwa Śnieżka ( główny księgowy, następnie specjalista ekonomista ) W 1981 r. przeszedł na emeryturę.

ppor. Kreutzinger Maksymilian
Ur. 03.12.1904 w Kiełczewie, zmarł 15.08.1969 r. w Warszawie. W latach 1923-1928 studiował na Wydziale Rolniczo- Leśnym Uniwersytetu Poznańskiego, specjalizował się w urządzaniu lasu. W latach 1930-1939 pracował w administracji LP. Oficer w kampanii wrześniowej, następnie jeniec w obozach ; Oflag II B Arnswalde, Oflag II D Gross Born. W wyniku wsypy konspiracji tego obozu, za działalność w oflagowym ruchu oporu został uwięziony przez gestapo w Szczecinie. Z powodu braku dowodów winy i dzięki zeznaniom niemieckiego podoficera z Gross Born
Ernsta Heim został z więzienia zwolniony.( Heima który ściśle współpracował z Polakami powieszono 3 listopada w Szczecinie ) .Przebywał także w Oflagu IV A Hohstein i XI A Osterode. W 1947 r. inspektor urządzania lasów w Ministerstwie Leśnictwa. W latach 1948-1949 kierownik Zakładu Urządzania Lasu w IBL. W latach 1949-1962 dyrektor IBL. W latach 1952-1962 zastępca profesora w Katedrze Urządzania Lasu WSP w Poznaniu. W 1954 r. docent, a w 1961 r. doktor.
W 1962 r. jako ekspert leśnictwa organizował w Pakistanie instytut dydaktyczno-badawczy. Wrócił do kraju i pracował jako samodzielny pracownik naukowo- badawczy w Zakładzie Gospodarki Wodnej IBL. Od 1964 r. profesor zwyczajny . Jako przedstawiciel polskiego leśnictwa brał udział w pracach organizacji międzynarodowych ( RWPG, IUFRO. Uczestniczył w światowych kongresach leśnictwa w Seattle ( USA 1960) i w Madrycie ( 1966), w międzynarodowych kongresach IUFRO ( Zurych 1948, Florencja 1950, Rzym 1953, Oxford 1956, Freiburg 1957, Bruksela 1958, Warszawa 1959, Wiedeń 1962). Od 1948 r. członek Stałego Komitetu, a od 1967 r. honorowy członek IUFRO. Członek Rady Głównej NOT., współzałożyciel SITLiD, organizator i redaktor „Lasu Polskiego” ( 1949-1952), „Sylwana” ( 1949-1954), delegat Ministra Leśnictwa do spraw ochrony przyrody ( 1949-1955), członek kolegium MLiPD oraz Rady Naukowo- Badawczej przy ML, Centralnej Komisji Zadrzewienia Kraju. W latach 1952-1962 wiceprzewodniczący Komitetu Nauk Leśnych PAN, 1955-1958 przewodniczący Zarządu Głównego Ligi Ochrony Przyrody.
Autor ok. 20 prac z dziedziny urządzania lasu i ekonomiki leśnej.

prof. dr inż. Grochowski Wiesław ps. ”Ano”.
Urodził się 23.01.1911 r. w Ostrołęce. Ukończył SGGW, w 1933 r. uzyskał z wyróżnieniem stopień inżyniera. Po studiach pracował w IBL.Oficer rezerwy WP. Został zmobilizowany w 1939 r. Uczestniczył w Kampanii Wrześniowej. Brał udział w bitwie pod Kockiem. Następnie przebywał w niewoli niemieckiej. Jeniec Oflagu II B Arnswalde. W 1940 r. jako specjalista od pozyskania żywicy został zwolniony z obozu. Zatrudniono go w nadleśnictwie Chojnów .Od marca 1941 r. żołnierz ZWZ następnie AK. Dowódca plutonu ośrodka II Góra Kalwaria ( Obwód Grójec Głuszec). Uczestniczył w wielu akcjach zbrojnych. Po wojnie w 1945 r. podjął pracę w OZLP Gdańsk. W 1948 r. został kierownikiem Zakładu Użytkowania Runa Leśnego i Produktów Ubocznych IBL w Warszawie. W 1951 r. obronił doktorat. W 1955 r. został profesorem nadzwyczajnym. W 1978 r. przeszedł na emeryturę. Jego dorobek naukowy obejmuje 380 pozycji.

Gromadzki S.
Leśnik Wiadomo ,że przebywał w Oflagach ; Arnswalde II B, Gross Born II D i Döessel VI B . Po wojnie pracował w Ministerstwie Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego.

Małuszycki Jerzy
W niewoli niemieckiej przebywał w Oflagach II B Arnswalde, i II D Gross Born. Po wojnie pracował w Komisji Planowania przy Radzie Ministrów

ppor. Paprzycki Edward
Leśnik, SGGW 1933 r. Przedwojenny asystent prof. Miklaszewskiego- Urządzania Lasu w Poznaniu. Oficer rezerwy WP.Po klęsce 1939 r. przebywał w niewoli niemieckiej w Oflagach; II B Arnswalde, i II C Woldenberg. po wojnie pracował najpierw w szkółkarstwie doświadczalnym SGGW w Skierniewicach, a później w Wyższej Akademii Rolniczo- Leśnej w Poznaniu. Był profesorem w Katedrze Urządzania Lasu. Ponadto był aktywnym członkiem Polskiego Towarzystwa Leśnego w Warszawie i w wydawnictwie „Sylwan” zamieszczał wyniki swoich badań naukowych. Szkoda tylko, że tak wcześnie zmarł w 1955 roku. Oflag bardzo pogorszył zdrowie, które już wówczas nie było u niego najlepsze.

ppor. Bolesław Płotnicki
Inż. leśnik, absolwent Politechniki Lwowskiej z 1935 r, oficer rezerwy Wojska Polskiego Urodził się 17.06.1913 r. w Kijowie, zmarł 07.09.1988 r .w Warszawie. Popularny aktor filmowy. Wystąpił w kilkudziesięciu filmach . W 1939 roku zmobilizowany. Uczestnik Kampanii Wrześniowej. Następnie w niewoli .Czołowy aktor i reżyser Teatru Symbolów w Oflagu II B Arnswalde i II D Gross Born. Po powrocie do kraju latach 1946-49 pracował jako inspektor NIK.. Egzamin aktorski zdał eksternistycznie w 1951 r. w Warszawie .W latach 1949-1953 występował w Teatrze Jaracza w Olsztynie, Od 1953, aż do przejścia na emeryturę w 1978 był członkiem zespołu Teatru Dramatycznego w Warszawie. Żonaty z Anną Klaus (od 17.06.1938). W 1971 r. za rolę Weremiaka w filmie „Kardiogram” otrzymał nagrodę aktorską. Posiadał najwyższe odznaczenia państwowe w tym ; Złoty Krzyż Zasługi ,Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski .

ppor. Piotr Szymonis – Szymanowski.
Absolwent SGGW z 1939 r i pracownik naukowy Wydziału Leśnego tej uczelni . Oficer rezerwy WP. W 1939 r. został zmobilizowany, uczestnik Wojny Obronnej 1939 r. Jeniec Oflagów II B Arnswalde i II C Woldenberg. Po wojnie inspektor OZLP Wrocław.

ppor. Wojciechowski Bronisław
Ur. 03.09.1911 r. w Warszawie; Absolwent SGGW, inżynier leśnik. Brał udział w bitwach pod Mławą, Rynią i obronie Warszawy. W niewoli niemieckiej przebywał w Oflagach II B Arnswalde,
i II D Gross Born. Jeniec nr 49176 II B. Po wojnie pracował w DLP w Bytomiu, później w Rejonie Przemysłu Drzewnego w Opolu. Zmarł 08.11.1991 r. w Warszawie.

Wolanin Konrad
Leśnik, inżynier, przewodniczący koła leśników, po wojnie dyrektor Biura Urządzania Lasów i Projektów Leśnictwa. W niewoli niemieckiej przebywał w Oflagach II B Arnswalde, i II D Gross Born.

ppor. Wyszyński Zbigniew.
Leśnik. Absolwent SGGW 1938 r. Asystent hodowli SGGW. Oficer rezerwy WP. Uczestnik Wojny Obronnej 1939 r. W niewoli niemieckiej przebywał w Oflagach Lienz XVIII A, II B Arnswalde, II C Woldenberg.

Wybrał; Andrzej Szutowicz

Literatura ;
*Tomasz Skowronek; „Nie zapomnieli… Działalność leśników w niemieckich obozach jenieckich w czasie drugiej wojny światowej”. Wyd. Polskie Towarzystwo Leśne 2003 r.
str.22-27, 90120